Wat dopamine, prikkelbehoefte en verbinding hiermee te maken hebben
Veel ouders herkennen het:
Je kind weet precies hoe het een reactie kan uitlokken. Het stoort, daagt uit, maakt grapjes op het verkeerde moment of gaat nét over een grens heen. En soms lijkt het zelfs door te gaan als je boos wordt.
Dat kan enorm frustrerend zijn. Want waarom zou een kind negatieve aandacht blijven opzoeken?
Het korte antwoord:
Meestal is het geen onwil. Het is neurobiologie.
Het ADHD-brein en dopamine
Bij veel kinderen met ADHD
– voelt “gewoon meedoen” minder prikkelend
-is er sneller verveling
-is er meer behoefte aan intensiteit
-werkt uitgestelde beloning minder goed
Hun brein is als het ware sneller onderprikkeld.
En een onderprikkeld brein gaat op zoek naar stimulatie.
Aandacht is altijd een prikkel
Voor het brein maakt het minder verschil tussen positieve of negatieve aandacht dan wij denken. Wat telt is:
– Er gebeurt iets
– Er is emotie
– Er is verbinding
– Er komt direct reactie
Een boze reactie, een verhitte discussie of een duidelijke correctie is vaak intens en direct. Dat kan onbedoeld juist veel stimulatie geven.
Niet omdat het kind het fijn vindt om boosheid te krijgen, maar omdat het brein wél “aan” gaat.
Simpel gezegd:
Liever negatieve aandacht dan geen aandacht.
Het is zelden bewust
Ouders vragen soms: “Doet hij dit expres?”
In de meeste gevallen is het gedrag impulsief en onbewust bekrachtigd. Het patroon kan er zo uitzien:
– Het kind voelt zich verveeld of onrustig.
– Het doet iets dat reactie oproept.
– Er volgt een sterke emotionele reactie.
– Het brein krijgt stimulatie.
– De kans op herhaling wordt groter.
Dat gebeurt vaak zonder dat het kind dit zelf begrijpt.
Onder het gedrag zit meestal iets anders
Negatieve aandacht zoeken kan een signaal zijn van:
– behoefte aan verbinding
– behoefte aan prikkels
– moeite met emotieregulatie
– behoefte aan duidelijkheid
– spanning die ontladen moet worden
Kinderen met ADHD krijgen bovendien relatief vaak correcties. Soms wordt negatieve aandacht dan ook een manier om in elk geval gezien te worden.
Wat helpt wél?
Bij ADHD werkt straf of veel emotionele lading vaak minder goed dan we hopen. Wat meestal beter werkt:
1. Extra investeren in positieve aandacht
Veel korte, specifieke complimenten.
Niet alleen bij groot succes, maar juist bij kleine stapjes.
2. Intensiteit in positieve reacties
Enthousiasme werkt sterker dan een vlak “goed zo”.
3. Snelle feedback
Hoe korter de tijd tussen gewenst gedrag en reactie, hoe beter het brein het oppakt.
4. Beweging en ontlading
Beweging helpt bij regulatie. Even springen, duwen, rennen of iets fysieks doen kan spanning verminderen
5. Minder emotionele escalatie bij klein storend gedrag
Wat kan PMT hierin betekenen?
Niet elk gedrag hoeft groot gemaakt te worden. Soms werkt neutraal begrenzen beter dan boos worden.
Binnen een PMT-praktijk werken we via beweging en lichaamsgerichte oefeningen aan:
– prikkelregulatie
– impulscontrole
– emotieregulatie
– succeservaringen
– zelfvertrouwen
Kinderen leren letterlijk in hun lijf voelen wat spanning doet en hoe ze die anders kunnen reguleren dan via storend gedrag.
Daarnaast begeleiden we ouders in het begrijpen van wat er onder het gedrag ligt, zodat er meer rust en minder strijd ontstaat.
Tot slot
Als je kind negatieve aandacht lijkt op te zoeken, betekent dat meestal niet dat het lastig wil zijn. Het betekent vaak dat het brein zoekt naar regulatie, stimulatie of verbinding.
Wanneer we dat anders gaan bekijken, verschuift de vraag van:
“Hoe stop ik dit gedrag?”
naar:
“Wat heeft mijn kind nu nodig?”
En dat is vaak het begin van verandering.
Geef een reactie